नवीन पोस्ट्सच्या सूचना मिळवण्यासाठी उजवीकडील स्तंभात असलेल्या Follow by Email पर्यायाचा वापर करुन आपला ईमेल पत्ता नोंदवा (हा पत्ता ब्लॉगलेखकाला दिसत नाही!). किंवा त्याखालील 'Follow’ बटणाचा वापर करा.

बुधवार, ३० सप्टेंबर, २०२०

टीव्ही लागले रे, टीव्ही लागले

 (कविवर्य शंकर रामाणी यांची क्षमा मागून)


टीव्ही लागले रे, टीव्ही लागले
कुणाच्या घरातिल टीव्ही लागले
रवीची प्रभा मंद अंधूकताना
याने लावले रे, त्याने लावले!

दिसा कष्टुनि जे जाहले श्रमी
जन सारे अखेरीस सैलावले
इथे कावलो मी, सर्व गलग्यामुळे
मनी प्रार्थना, वीज घालवाच रे

सुरू बातम्या या कुणाच्या घरी  
कुणी हास्यजत्रेत हो दंगले
संत्रस्त मम मनाच्या तळीचे
शिवीसूक्त हे ओठातुनि ओघळे

- सतत त्रस्तमी (ऊर्फ मंदार काळे)

---

(मित्रवर्य उत्पल व. बा. यांच्या सहकार्याने एक जास्तीचे कडवे.)

इथे पत्रकारितेची पडली शवे
त्यावरी नफ्याची गगनचुंबी घरे
स्क्रीन जयाचा बुद्धी शोषून घेतो
त्या इडियटाचे पिसे लागले रे

टीव्ही लागले रे...टीव्ही लागले...
---

सोमवार, २८ सप्टेंबर, २०२०

मी कवी होणारच!

तो म्हणाला, मी कवी होणारच!
मग त्याने कवी होण्याचे प्लॅनिंग केले

मार्केट रिसर्च एजन्सीला गाठले,
काव्य-बाजाराचा कानोसा घेऊन
खपाऊ विषयांवर अ‍ॅन्युअल रिपोर्ट
बनवून देण्याचे कॉंट्रॅक्ट दिले

सर्वात प्रथम सौंदर्यवादाचा
अंगरखा त्याने लपेटून घेतला
गारवा, पारवा, मारवाच्या जुड्या
बांधून जय्यत तयार ठेवल्या

हिरव्या माडांच्या एका बनात
वळणावळणाच्या लाल वाटेवर
प्राजक्तापासून सायलीपर्यंत,
बहाव्यापासून पिंपळापर्यंत
सारे समोर राहतील अशा
एका घरात मुक्काम हलवला

सुलभ मराठी व्याकरणाचे
एक स्वस्त पुस्तक आणले
मग शब्दांचे मात्रांशी,
मात्रांचे आकड्यांशी गणित
ठाकून ठोकून जुळवत
कविता लिहायला लागला

यथावकाश शंभरेक कविता
अगदी नेटाने खरडून झाल्या
फेसबुकवर शे-सव्वाशे
लाईक जमा करू लागल्या

एका प्रसिद्ध कवींशी केलेली
सलगी एकदाची फळली, आणि
कवीने एका काव्यमंचावरुन
आपली पहिली कविता म्हटली

इतके होताच संग्रहाचे वारे
कवीच्या मनात वाहू लागले
प्रकाशकाच्या नि ग्राहकाच्या
शोधात त्याचे जोडे झिजू लागले

संभाव्य ग्राहक नव-कवींशी
कवी सलगी करु लागला
सुमार कवितांना ’प्रतिभे’चे हार
अगदी नित्यनेमाने चढवू लागला.

चोख दाम घेऊन पुस्तक
छापणार्‍या एका प्रकाशकाने
कवीला स्वत:हून संपर्क केला
कवीला स्वर्ग दोन बोटे उरला

’येत आहे, येत आहे’ पुस्तकाची
फेसबुकवर जाहिरात उमटली
’वा: वा: किती प्रतिभावंत तू’
प्रतिसादांची माळ खाली लागली

पुस्तक एकदाचे हाती आले
आपल्या संग्रहाचा एक ग्राहक
फिक्स करण्यासाठी ’शेजारी’
कवींनी हातोहात विकत घेतले.

नवा एम-आर रिपोर्ट आला
सौंदर्यवादाची सद्दी संपून
बटबटीत वास्तववादाची
बोली वाढल्याचा कल आला.
वृत्तांचा जमाना संपल्याच्या
खुणाही समीक्षी दिसू लागल्या

सौंदर्यवादाचा सदरा उतरवला
आणि कवी छंदातून मुक्त झाला
वास्तववादाच्या जर्द पिंका
'मुक्तच्छंदातल्या कविता' म्हणून
हातोहात खपवू लागला,
’कित्ती धाडसी लेखन’च्या
चिठ्या जमा करु लागला.

पुन्हा नव्या संग्रहाचे वारे आता
कवीच्या मनी वाहू लागले
ग्राहकांसाठी आपली स्ट्रॅटेजी
बदलणे त्याला भाग पडले

जमवलेला कवी-ग्राहकांचा गट
आता त्याला जुनाट वाटू लागला
’ओल्ड जेनेरेशनवाले हे’ म्हणत
कवी आता नव्या कवितेच्या
भिडूंशी सलगी करु लागला

लवकरच नवा रिपोर्ट येईल
अनुवादित कवितांचा जमाना
कदाचित इथून पुढे येईल.
सुलभ मराठी व्याकरणासोबत
हिंदी, उर्दू, इंग्रजी व्याकरण
कवी पुन्हा घोकू लागेल.

पुन्हा ठोकठोक करत करत
रोखठोक कविता लिहू लागेल
आणि नव्या ग्राहकांच्या शोधात
कवितेचा विक्रेता फिरु लागेल.

- मंदार काळे

बुधवार, २३ सप्टेंबर, २०२०

माजी मुख्यमंत्र्याचे खुर्चीस प्रेमपत्र

(कविवर्य अनिल यांची क्षमा मागून)

थकले गं डोळे माझे
वाट तुझी पाहता
वाट तुझी पाहता गं
रात्रंदिन जागता

सुकला गं कंठ माझा
आरोपां आळविता
आरोपां आळविता गं
ध्यान तुझे करिता

सरले गं मित्र माझे
मजला तू त्यागता
मजला तू  त्यागता गं
अन् त्याची* हो जाया

शिणला गं जीव माझा
तुजविण राहता
तुजविण राहता गं
तू नच भेटता

- स्वप्निल (ऊर्फ मंदार काळे)

---

* सांगा पाहू तो कोण?

एका एरॅटिक* नेट-ग्रस्ताची कैफियत

(कविवर्य आरती प्रभू यांची क्षमा मागून)

ते येते आणिक जाते
येताना काही बिट्स1 आणते
अन् जाताना टाटा करते
येणे-जाणे, डालो2 होणे
असते असे जे न कधी पुरे होते

येताना कधी मध्ये थांबते
तर जाताना एरर देते
न कळे काही उगीच काही
आकळत मज काही नाही
कारणावाचून उगीच का हे असे अडते?

येतानाची कसली रीत,
बाईट्स3 ऐवजी देई ते बिट
जाताना कधी हळूच जाई
येण्यासाठीच फिरुन जाई
प्रकट होते, विरुन जाते, जे टवळे

- चालूदे प्रभू   (ऊर्फ मंदार काळे)

---
* हा शब्द एरॅटिक (Erratic) आहे, एरॉटिक (Erotic) नाही. एरर (Error) म्हणजे अद्याप कारण न उमगलेली चूक. त्यापासून एरॅटिक म्हणजे सतत चुका करणारे असा अर्थ आहे. एरॉटिक मनांसाठी हा खुलासा.  :) 

1. बिट्स (Bits) हे संगणकामध्ये साठवणुकीचे असलेले एकक. 
2. आभासीविश्वातील ’शॉर्टहॅंड मराठी’मध्ये ’डाऊनलोड’साठी वापरला जाणारा शब्द
3. संगणकाच्या साठवणुकीचे एकक. १ बाईट (Byte) = ८ बिट्स (Bits)

शुक्रवार, १८ सप्टेंबर, २०२०

कर्तव्यच्युत पेस्टकंट्रोलयोध्याप्रत...

(कविवर्य वा. रा. कांत याची क्षमा मागून)

झुरळांची माळ पळे, अजुनि मम घरात
भेट आपुली स्मरशी काय तू मनात ?

पेरिता फडताळी तू थेंब त्या द्रवाचे
कोण्या छिद्रात असे कोण बैसलेले
हलकट ते झुरळ लपे छान सुशेगात

त्या वेळी, ओट्यावर, आणि तयाखाली
स्वर्णिमाच* जणू पसरे, भर दिवसा काली
फिरत असे, टिच्चून ते, माझिया घरात

हातांसह स्प्रेगनने तुवा लढताना
हर्बलाचे करडे कळे, मळुनि लावताना
मिशीधारी झुरळ तुज, खिजविते खलात**

तू गेलास, सोडुनि ती माळ, काय झाले,
सरपटणे ते तयांचे, अजुनि उरे मागे
स्मरते ती, पलटण का, कधि तुझ्या मनात?

- चिं. ता. क्रांत (ऊर्फ मंदार काळे)

---

*स्वर्णिम अर्थात सोनेरी रंगाचे झुरळ
**खल आणि बत्ता जोडीतील