रविवार, २४ नोव्हेंबर, २०१९

ऑनलाईन शॉपिंग आणि स्थानिक विक्रेते

---
फेसबुकवर सचिन डांगे यांनी केलेली पोस्ट:

दहा वर्षांपूर्वी फ्रीज विकत घ्यायला एका इलेक्ट्रोनिकच्या दुकानात गेलो होतो. काहीतरी 5स्टार असणारा फ्रीज पसंत केला आणि पैसे देऊन विकत घेतला. पण त्या दुकानदाराने घरी पाठवलेला फ्रीज 4स्टार चा होता... तडक दुकान गाठले, त्याला पावती दाखवली आणि तक्रार केली तर वस्तू घेईपर्यंत जी-हुजुरी करून गोडगोड बोलणारा दुकानदार आता नीट वागत नव्हता. झालेली चूक मान्यही केली नाही.. 5स्टार वाला फ्रीज नव्हता म्हणून 4वाला पाठवला, त्याला काय होतेय..इत्यादी.. त्याची किंमत पाचशे रुपये कमी होती, तेवढे परत दिले. वागणूक अशी की जसा मी त्या दुकानात हजर आहे की नाही.. फ्रीज घेतला, डिलिवरी झाली आणि हम आपके है कौन...

अशा प्रकारचे अनुभव भरपूर लोकांनी घेतले असतील..

डिलिवरी झाल्यावर काही प्रॉब्लेम आला तर थेट उत्पादक कंपनीला फोन लावा, आता तुम्ही कंपनीच्या भरोशावर, दुकानदाराचा काही संबंध नाही. अशा व्यवस्थेत जर दुकानदार मला काहीच value addition देत नसेल तर कशाला दुकानदाराचा विचार करावा? तेच सर्व कमी पैशात होत असेल तर online बरे आहे की..

आज असे काकुळतीला आलेले भावूक विनवणीचे बोर्ड बहुतांश त्याच इलेक्ट्रोनिक दुकानांमधून लागले आहेत... बाकी किरकोळ दुकानदारांना online shopping चा फारसा काही फरक पडलेला नाही ... खूप छळले आहे सामान्य ग्राहकांना ह्या इलेक्ट्रोनिक वाल्यांनी मागच्या तीस चाळीस वर्षात.... सबको यही पर हिसाब चुकाना पडता है. सबकी बारी आती है.

---

आणखी एक महत्वाचा मुद्दा असतो तो इलेक्ट्रॉनिक पेमेंटचा. अमेजन सारख्या कंपन्या डिजिटल पेमेंटसाठी आणखी सूट देतात. माझ्या साधारण एकवीस हजाराच्या टीवीवर मला जास्तीचा दीड हजार डिस्काऊंट केवळ डिजिटल पेमेंटसाठी मिळाला. याउलट हे दुकानदार ’क्रेडिट कार्ड’ला दोन टक्के जास्त द्यावे लागतील म्हणतात.

एकदा एक आयनाईज्ड भांडे ऑनलाईन मागवले तर त्याचे हॅंडल तुटलेले निघाले, तातडीने ऑनलाईन रिप्लेसमेंट रिक्वेस्ट टाकली. एक दिवस गेला नि पर्यायी भांडे आले. त्याचेही हॅंडल तुटलेले निघाले. पुन्हा रिप्लेसमेंट रिक्वेस्ट टाकली. चोवीस तासात पिकप झाला नि चौथ्या दिवशी न मागता, भांडता रिफंड क्रेडिट झाला. हेच मी दुकानदाराकडे काही कारणाने रिप्लेसमेंटला गेलो तर काय अनुभव येईल? कंपनीकडे पाठवावे लागेल, पाठवले आहे, येते आहे, येते आहे करत महिनाभर सहज टांगून ठेवतील.

त्यांचा व्यवसाय चालावा ही सदिच्छा असतेच, पण त्यांनी ग्राहकांना उपलब्ध पर्यायांचा विचारही करायला हवा. आमच्या फायद्यासाठी तुम्ही नुकसान सहन करा हे ग्राहक म्हणून गेलेला एखादा कॉम्रेडही मान्य करणार नाही. व्यवसायाचे आयाम बदलून नफा खर्चाचे गुणोत्तर नव्याने मांडायला हवे. ग्राहकाशी मग्रूर वर्तन करुन कसे चालेल. बाजारात स्वयंचलित वाहने आली की टांगेवाल्याला आपला व्यवसायाचे आयाम बदलण्याची गरज पडणारच. इलाज नाही. त्यासाठी गाड्याच आणू नका असे म्हणणे चूक आहे. (कॉम्रेड काहीही म्हणोत. :) )

आज एलआयसी, बॅंकाच काय अगदी रीटेल स्टोअरच्या काउंटरवरच्या माणसाला संगणक वापरता यावा लागतो. हा बदल रोजगारासाठी नोकरदारांना स्वीकारावाच लागला. त्याचप्रमाणॆ छोट्या व्यावसायिकांनाही व्यवसायात कालानुरुप, स्पर्धेनुरूप कोणते बदल करावेत हे शोधावेच लागेल. आपला यूएसपी राखावा लागेल.

इतके रीटेल स्टोअर्स उगवले, पण घराजवळचा किराणा-भुसार दुकान चालवणारा- ज्याला आपण सरसकट मारवाडी म्हणतो - दुकान कसे चालवतो पाहा. त्यांच्या दुकानात आता काय काय मिळते, सामान्य माणूस कोणत्या उत्पादनांसाठी केवळ त्यांच्याचवर अवलंबून आहे हे पाहिले तर लक्षात येईल, की त्यांनी बदलत्या परिस्थितीशी यशस्वीपणॆ जुळवून घेतले आहे. एसी दुकानात इलेक्ट्रॉनिक वस्तू भरुन काउंटरवर निवांत बसणार्‍यांना त्यांच्याकडून शिकण्याची गरज आहे.

-oOo-

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा