सण गेले विरुनी

• 
  
  

  9 YEar Old Sings 'Carol of the Bells' (Aurelien Froissart's Channel) ख्रिसमसच्या काळात ‘Spreading the Christmas Spirit' नावाचा प्रकार असे, अजूनही असावा. सणांचा आनंद द्विगुणित करण्यासाठी काही परिचित एकत्र येऊन घरोघरी– अगदी अपरिचित घरासमोरही– जाऊन ख्रिसमसची गाणी (Carol) म्हणतात. हे गट केवळ मुलांचेच नसतात तर मोठ्यांचेही असू शकतात. हे लोक घरोघरी जाऊन ही गाणी म्हणत असताना, एखादा त्या घरचा अथवा बाहेरचाही त्यात सामील होतो नि पुढच्या घरी तो ही गाणी म्हणतो. अशा हृद्य परंपरा हेच सणांचे बलस्थान असते. त्यातील हे गाणं सकाळी-सकाळी ऐकवून या पोरीने या उमेदवार-म्हातार्‍याकडून उरले-सुरले आयुष्य मागून घेतले. Village Cooking channel नावाचे तमिळ मंडळींचे एक चॅनेल मी यू-ट्युबवर फॉलो करतो. हे पाच-सहा जण मिळून निसर्गाच्या सान्निध्यात पारंपरिक पद्धतीने विविध पाककृती रांधतात, त्या ही घाऊक प्रमाणात. एखाद्या उपग्रह वाहिनीवरचे नटवे ‘कुकिंग शो’ (ज्याच्या नावातच शेफ टाकले की त्याला आपोआप वजन येते असे निर्मात...
  
  पुढे वाचा »

‘नारबाची वाडी’ , ‘माय ओल्ड लेडी’ आणि हयातहक्काची संकल्पना

• 
  
  

  दहा-बारा वर्षांपूर्वी ‘ नारबाची वाडी ’ नावाचा एक मराठी चित्रपट प्रकाशित झाला होता. ‘लोभाहाती माती’ या बाळबोध संस्काराचे हलकेफुलके चित्रपटीय रूप असलेल्या या चित्रपटाची कथा अगदी सरळसोट. एक लहान नातू सोडून कुणीही नसलेल्या नारबा नावाच्या कुण्या एकाची देखणी वाडी पाहून लोभावलेला जमीनदार(खोत) ती बळकावण्याचा प्रयत्न करतो. पण त्याच्या हयातीमध्ये त्याची ती इच्छा फलद्रूप होत नाही. मग काही वर्षांनी त्याचा मुलगा आपल्या वडिलांची इच्छा पुरी करण्यासाठी नारबाच्या मागे लागतो. नारबा एव्हाना आणखी वयस्कर झाला आहे. ‘आपल्याला जगण्यात काही रस उरलेला नाही. लवकरच वरचे बोलावणे येईल.’ असे तो सतत बोलत असतो. हे ऐकून या धाकल्या जमीनदाराच्या तोंडाला पाणी सुटते. झाडावरुन पिकले फळ टपकन पडावे तसा हा पिकला म्हातारा पडेल, तेव्हा त्याची वाडीही तशीच अलगदपणे आपल्या हाती पडावी यासाठी तो एक युक्ती काढतो. ‘नारबाच्या उरलेल्या आयुष्यात तो दरमहा ठराविक रक्कम देईल नि त्या बदल्यात नारबाच्या पश्चात त्याची वाडी जमीनदाराची होईल’ असा प्रस्ताव देतो. नारबाचे आरोग्य पाहाता तो लवकरच दिवंगत होईल नि वाडी आपली होईल यात त्याला शंका नसते. ‘आत...
  
  पुढे वाचा »

ट्रम्प, अमेरिका आणि जागतिक बदलाचे वारे - २ : ट्रम्प आणि इस्रायल

• 
  
  

  भाग - १ « मागील भाग --- व्यवसायातील नफा वाढवायचा असेल, तर ‘वेतन-खर्च कमी करणे’ हा भांडवलशाहीतील हुकमी मार्ग आहे. आठ वर्षांत आपल्या कर्मचार्‍यांना जेमतेम एक टक्का वेतनवाढ दिल्याबद्दल बोईंगच्या सीईओला अमेरिकन सेनेट कमिटी सदस्यांनी धारेवर धरल्याचा एक व्हिडिओ यू-ट्यूबवर सापडेल. याचबरोबर इतर सुरक्षा नियम धाब्यावर बसवून, प्रवासी नि कर्मचारी यांचा जीवही धोक्यात घालून, कंपनीचा नफा वाढवण्याचे नव-नवे मार्ग त्याने शोधले. याबद्दल बक्षीस म्हणून त्याला एकाच वर्षांत ४५% इतकी घसघशीत वाढ देऊन, ३.३ कोटी डॉलर्स(!) इतके वार्षिक वेतन कंपनीच्या संचालक मंडळाने देऊ केले. कट्टर भांडवलशाहीसमर्थक अमेरिकेत अजिबात न शोभणारे याचे निदान त्याची झाडाझडती घेणार्‍यांपैकी एका सेनेटरने केले. तो म्हणाला, ‘मि. सीईओ, तुम्हाला कंपनीच्या हिताच्या आड येणारी समस्या शोधायची खटपट करायची गरज नाही. ती समस्या तुम्हीच आहात.’ alJazeera.com येथून साभार. जेव्हा राजकारणी हेच उद्योजकही असतात, तेव्हा ते व्यावसायिक यशाचे उपाय शासनव्यवस्थेतही अंमलात आणू लागतात. ट्रम्प यांच्यासाठी...
  
  पुढे वाचा »

ट्रम्प, अमेरिका आणि जागतिक बदलाचे वारे - १ : अमेरिकेमध्ये ट्रम्प

• 
  
  

  बहुप्रतीक्षित नोबेल शांतता पुरस्कार अखेर जाहीर झाला. सत्ताधारी समाजवादी पक्षाच्या विरोधक असलेल्या, ‘आपल्या देशात अमेरिकेने लष्करी हस्तक्षेप करावा’ अशी मागणी करणार्‍या आणि जगभरात सर्वाधिक खनिज तेलाचे साठे असलेल्या त्या देशातील ते साठे भांडवलदारांच्या ओटीत टाकण्यास उत्सुक असणार्‍या, व्हेनेझुएलाच्या मारिया मच्याडो यांच्या पदरात हा पुरस्कार पडला. मच्याडो यांचा राजकीय दृष्टीकोन शांततावादी मुळीच नाही. नोबेल शांतता कमिटीने बहुधा ‘समाजवाद नि समाजवादी विरोधक = शांततावादी’ ही सोपी व्याख्या स्वीकारली असावी. विध्वंसाचे हत्यार असलेल्या डायनामाईटच्या विक्रीतून अमाप पैसा केलेल्या नोबेलने हा पुरस्कार ठेवलेला असल्याने अंतर्विरोध हा त्याचा स्थायीभाव असा पुन्हा-पुन्हा दिसतो. पण मच्याडोंना हा पुरस्कार मिळाला यापेक्षा, ‘मी आठ युद्ध थांबवली, मला नोबेल शांतता पुरस्कार द्या’ असं निर्लज्जपणे म्हणत देशोदेशी हिंडणार्‍या अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्पना अखेर नोबेल कमिटीने ठेंगा दाखवला याची चर्चा अधिक झाली. ट्रम्प यांचा स्वभाव पाहाता यांच्या यशापाठीमागे आपणच असल्याचा दावा अजूनही करु शकतात. मारिया यांनी आपला हा...
  
  पुढे वाचा »

आता घरीच तयार करा एक किलो सोने

• 
  
  

  भारतीयांच्या मनात सोने या धातूच्या हव्यासाबाबत 'Why Indians are obsessed with the yellow metal' या शीर्षकाचा एक लेख मध्यंतरी पाहण्यात आला होता. (इंग्रजी भाषेत असल्याने नुसताच पाहिला, वाचू शकलो नाही.). नोटाबंदी काळात मायबाप सरकारने सोने खरेदीसाठी जुन्या नोटा वापरण्याची परवानगी दिल्यावर जणू काही सोनेच स्वस्त झाले असे समजून ज्यांच्याकडे बदलून घेण्यासाठी जुन्या नोटा नव्हत्या ते लोकही चेकबुक नि क्रेडिट कार्ड घेऊन सोने घेण्यास धावले होते. अशा माणसांच्या अडाणीपणाचे मला वाईट वाटले होते. थोडेसे पैसे खर्च करुन हवे तितके सोने ते घरच्या घरीच तयार करु शकत असताना बाजारातून विकत आणण्याचा गाढवपणा का करावा हे मला उमगले नव्हते. तेव्हाच मला विचारले असते तर ही रेसिपी त्यांना देऊन टाकली असती. असो. निदान आता ही सर्वांसाठी खुली करुन भरपूर सोने निर्माण करुन त्याआधारे दागिने, आभूषणे निर्माण करुन वा ते विकून भरपूर संपत्ती निर्माण करण्याची संधी मी सगळ्यांनाच देतो आहे. --- shutterstock.com येथून साभार. १. प्रथम एक काम करा. बाजारातून एक किलो पारा (मर्...
  
  पुढे वाचा »

Customer is our slave

• 
  
  

  This is another experience I had couple of years ago. Although in this case I wasn't losing money, but losing my temper. For my oldies I am still subscribed to a satellite Dish TV service. Couple of years back I started getting calls from the company 'informing' me of the fantastic services being offered by the company. When I pick up the call, they used to play recorded message about some service. I used to hang up immediately. Initially it did not bother me much. But I wondered why am I getting calls when I have activated DND service for all except Banking and Finance. But them I realized DND is as useless as United Nations (erstwhile UNO) is, when it comes to resolving inter-country issues. (Israeli Defense minister Moshe Dayan has once said, 'UNO is an umbrella, which is taken away when the rain starts.') Apparently it doesn't apply to those companies where it is registered for a service. But daily four ...
  
  पुढे वाचा »

The TELCOS back in action

• 
  
  

  The TELCOS back in action... to sneak in and grab your money! Couple of days back I got a message saying I have subscribed to some stupid ’Contakt Gaming service’, which I had not. I have never played paid online games in my life, nor intend to do so in future. I decided I am going to discontinue the service right away. I opened the service App provided by the telecom company. To my surprise, the service wasn't listed under my account. So there was no way I could unsubscribe it from the app. So I decided I am going to call the customer care. There are two numbers provided by the company. I called both. They keep offering six to seven option to chose from... none of them covering deactivation of a value added service. With couple of to and fro jumps (and after about 10-15 minutes), one of them offered to talk to a customer care executive, phew: The executive told me that I may have 'accidentally' clicked some advt link which...
  
  पुढे वाचा »

आपले गिर्‍हाईक कोण?

• 
  
  

  पूर्वी पुण्याच्या कर्वेनगर भागात राहात असतानाची गोष्ट आहे. चौकात एक कळकट हॉटेल होते. जेमतेम चार बाकडी बसतील इतकी जागा पुढे, आत एक माणूस कसाबसा उभा राहील नि बाजूला एक लहानसे टेबल बसेल इतपत जागा ’किचन’ म्हणून. हॉटेल नावालाच, कारण सतत उकळणारा चहा, आदल्या दिवशी संध्याकाळी केलेले वडे, मिसळ, दगड झालेली इडली आणि सांबार असे अक्षरश: एका हाताच्या बोटावर मोजण्याइतके पदार्थ तिथे मिळत. आमच्या ’बिडी’वाल्या मित्रांना शेजारच्या पानवाल्याकडे सिगारेट मिळे. मग त्यांची सिगारेट नि आम्हा 'फुंकसंप्रदायी' नसलेल्यांसाठी हॉटेलातून मागवलेला चहा यावर तिथे चकाट्या पिटणे चालत असे. हॉटेलचा मालक एक पैलवान होता ( अगदी सुरुवातीच्या काळात होटेलच्या नावाखाली ’पैलवानाचे हॉटेल’ अशी ठसठशीत टॅगलाईनही होती. ) नि त्याच्याहून निम्म्या उंची-रुंदीचा त्याचा धाकटा भाऊ बहुतेक वेळा हॉटेलात असे. हा भाऊ एकदम गप्पिष्ट. त्याचं नाव तात्या. त्याच्याशी गप्पा मारता मारता ’थांबा आधीचा उकळलेला चहा नको, तुम्हाला नव्याने बनवून देतो’ पर्यंत चांगली दोस्ती झालेली. एकदा त्याच्याशी गप्पा मारताना स...
  
  पुढे वाचा »

कला, कलाकार आणि माध्यमे

• 
  
  

  विषयसंगतीमुळे हा लेख ’ वेचित चाललो... ’ या ब्लॉगवर हलवला आहे. तो इथे वाचता येईल. - oOo -
  
  पुढे वाचा »

अण्वस्त्रस्पर्धा आणि नग्न महासत्ता

• 
  
  

  इस्रायलच्या एका व्हिसलब्लोअरवर लेख लिहित होतो. जगाच्या डोळ्यात धूळ फेकून राबवलेल्या अणुकार्यक्रमांमधून इस्रायलने म्हणे १५० न्यूट्रॉन बॉम्ब बनवण्याइतके इंधन जमा केले आहे ! प्रश्न पडला... ... काय करायचे हो या १५० बॉम्ब्सचे? सांगा ना. नाही म्हणजे आमच्या डिस्नेच्या ’डकटेल्स’मधला अंकल स्क्रूज जसा आपले पैसे रोज मोजून खुश होतो तसे आहे का हे? की खरंच काही कामाचे आहेत इतके बॉम्ब? नाही, मी शांततावादी भूमिकेतूनही नाही, सध्या निव्वळ गणिती मूल्यमापनाच्या आधारे हा प्रश्न विचारतो आहे. इस्रायलची सारी शत्रू-शेजारी राष्ट्रे- अगदी सगळी इस्लामिक राष्ट्रे धरली तरी, उध्वस्त करायला असले ते पन्नास बॉम्ब्स सहज पुरतील. मग उरलेल्या शंभरेक बॉम्ब्सचे काय लोणचे घालायचे का हो ? कशासाठी निर्माण केले ते? का जमवले? उत्तर एकच, माणूस हा हपापलेला प्राणी आहे. उपयुक्ततेचा विचार न करता तो हपापलेपणे गरजेच्या कित्येक पट जमवत राहतो... जमवत राहतो. पैसा मिळतो म्हणून जमवत राहतो. मग खूप पैसा झाला, की त्या पैशातून - एकावेळी एकातच राहाता येत असूनही- एकाहुन अधिक घरे बांधतो. त्या...
  
  पुढे वाचा »

अजा पुत्रो बलिं दद्यात्

• 
  
  

  २०१४ मध्ये अजस्र पुतळे उभारण्याची अहमहमिका चालू झाली. पुढे एकदोन वर्षांनी एका चर्चेदरम्यान एका पुतळ्यावर केलेल्या खर्चात जनहिताची काय काय कामे करता येतील याबाबत विश्लेषण करत असताना एका पुतळासमर्थकाने ’आम्ही हे ही करु नि ते ही करु.’ असा दावा केला होता. पण सरकारी मालकीच्या कंपन्या विकून सरकारला पैसा उभा करावा लागत असताना हे जास्तीचे पैसे आणणार कुठून या प्रश्नाचे उत्तर त्याच्याकडे नव्हते. काही महिन्यांपूर्वी एका कॉम्रेडशी झालेल्या चर्चेदरम्यान कम्युनिस्ट व्यवस्थेमध्ये ’सर्वांना हवे ते करता येईल, हवे ते मिळेल’ या दाव्यावर ’पुरवठा पुरेसा असेल तर हे शक्य आहे. तो अपुरा असला की प्राधान्यक्रम लावून काहींना नाराज करावेच लागेल.’असा आक्षेप नोंदवला होता. त्यावरचे अप्रत्यक्ष उत्तर ’माणसे फार गरजा वाढवून ठेवतात, त्या मर्यादित ठेवल्या की पुरवठा नेहमीच पुरेसा राहील’ असे होते. थोडक्यात पुरवठ्यानुसार गरजाच कमी करुन घेतल्या की पुरवठा पुरेसा होणारच असा उलट उपाय पुढे ठेवला गेला. याच्या नेमके उलट भांडवलशाहीच्या मॉडेलमध्ये समाजाच्या वरच्या स्तरातील काही जणांनी भरपूर उपभोग घेतला, भरपूर खरेदी करत मागणी वाढ...
  
  पुढे वाचा »